Trasy trekkingowe w Chewsuretii i sąsiednich regionach Kaukazu Wielkiego

Chewsuretia, podobnie jak Tuszetia czy region Chewi (Kazbegi), posiada wspaniałe warunki do pieszych wędrówek. Aż do 3000 m n.p.m. występują łąki alpejskie, idealne do turystyki pieszej i konnej, przez które prowadzą ścieżki używane przez pasterzy i mieszkańców wysokogórskich wiosek. Niektóre trasy prowadzą jeszcze wyżej, kamienistymi zboczami, jak np. szlak do granicy z Chewsuretią przez przełęcz Acunta – 3519 m. Po­ruszając się po istniejących ścieżkach, nawet na tak znacznych wysokościach nie potrzebujemy specjalistycznego sprzętu wspi­naczkowego.

Pewne problemy stwarzać może przekraczanie rwących stru­mieni. W rejonach odludnych lub wyższych partiach gór na rze­kach nie ma mostów lub istnieją tylko sezonowo – drewniane kładki niszczeją przez zimę i na wiosnę spływają razem z wez­branymi wodami w trakcie roztopów. Warto mieć ze sobą sanda­ły, aby nie zamoczyć podstawowego obuwia. Przy przekraczaniu większych rzek przyda się lina do asekuracji.

Na dłuższe trasy leżące powyżej 2500 m nie należy wychodzić bez dobrej mapy i kompasu. Wędrówki po leżących na tych wyso­kościach rozległych wysokogórskich łąkach są łatwe, ale równie łatwo jest na nich zboczyć z oznakowanych tras i zgubić ścieżkę. Na wysokościach zbliżonych do 3000 m pogoda bywa niestabil­na, trzeba więc mieć ze sobą odpowiednią odzież. Jeśli zamierza­my przebyć więcej niż 20 km, koniecznie weźmy ze sobą namiot i inny ekwipunek niezbędny do spędzenia nocy w terenie.

Pamiętajmy, że w okolicy nie ma żadnych służb ratunkowych, na większości tras nie będziemy też mieli zasięgu telefonii komór­kowej. W odludnych terenach nie napotkamy żadnych osób poza pasterzami i nielicznymi mieszkańcami odizolowanych wiosek. Jeśli więc źle oszacujemy własną kondycję lub zboczymy z trasy i zabłądzimy, mamy niewielkie szanse na szybką pomoc.

Zaleca się stosowanie kremów z filtrami przeciw promienio­waniu UV, zwłaszcza jeżeli przebywamy w wyższych partiach gór. Przy długotrwałej ekspozycji łatwo nabawić się oparzeń.

Ludność Tuszetii do dziś zajmuje się pasterstwem, często więc napotkamy osady pasterzy i duże stada owiec. Najczęściej towa­rzyszą im wielkie psy pasterskie, owczarki kaukaskie Nagazi, któ­re wobec obcych bywają nieprzyjazne. Nie są bardzo agresywne, ale należy pamiętać, że kieruje nimi instynkt obrony stada i tery­torium. Należy zachować niezbędną ostrożność, mieć ze sobą kij, ewentualnie elektryczny odstraszacz.

Z odpowiednim szacunkiem należy traktować święte miejsca, kamienne ołtarze-kapliczki nazywane dżwari lub chati. Nie wol­no ich dotykać, ani naruszać wotywnych ofiar (np. rogów zwie­rzęcych). Kobiety w ogóle nie powinny zbliżać się do świętych miejsc. Jeśli chcemy pozostać w dobrych relacjach z miejscowy- migospodarzami, respektujmy ich zwyczaje. Jeśli nie jesteśmy pewni, warto zapytać miejscowych o miejsca „tabu”, na które po­winniśmy zwracać szczególną uwagę.

Szlaki Pszaw-Chewsuretii

Zalecamy czytać opis razem z mapą dołączoną do niniejszej książki lub sprawdzić przebieg opisywanych tras na portalu www. mygeorgia.ge/ geotrails.

  •        Niebieski szlak Dżuta – Roszka – droga główna – Guli – Czie – przełęcz Datwisdżwari (41 km)

We wsi Dżuta (2150 m) należy wyjść na zbocze, na którym po­łożona jest osada, przejść przez nią, kierując się w górę, aż do po­łożonego nad wsią kempingu Zeta. Stamtąd kontynuujemy marsz łagodnie wznoszącą się doliną, na południowy-wschód od wsi. Prowadzi ona aż do skalnych grani masywu Czauchi, z najwyż­szym szczytem Asatiani (3842 m). Przed samym masywem dolina, a z nią szlak skręca w lewo, obchodząc koronę Czauchi od półno­cy. Już w najwyższej części doliny, na wysokości ok. 2900 m, do­chodzimy do ostatniego znaku namalowanego na głazie — dużej strzałki wskazującej w lewo, w górę, w stronę widocznego na zbo­czu kopczyka. Skręcamy więc ostro w lewo i zaczynamy podejście stromym zboczem — od tego momentu, aż do przełęczy Czauchi drogę powinny wyznaczać nam kopczyki z kamieni i tyczki. Za pierwszym kopczykiem trawersujemy w prawo, ok. 100 m poni­żej wierzchołka wzniesienia i docieramy do niewielkiej przełęczy. Idąc dalej grzbietem na południowy wschód osiągamy, leżącą w głównej grani przełęcz Czauchi (3338 m).

Z grzbietu, w którym położona jest przełęcz, rozciąga się wi­dowiskowa panorama obejmująca m.in: na południu sam masyw Czauchi, na zachodzie Kazbek, na północy główny grzbiet Kau­kazu Wielkiego ze szczytami na granicy gruzińsko-inguskiej do­chodzącymi do 4000 m oraz przełęcze Archotistawi i Sadzele. Na północnym-wschodzie widać pasma Archoti, Kalotany i Tanie, aż po przełęcz Datwisdżwari. Na dnie doliny, w kierunku południo­wo-wschodnim, zobaczymy niewielkie polodowcowe jeziorka Abudelauri (2650 m), o intensywnej, turkusowej barwie.

Szlak schodzi z przełęczy w ich pobliże, aby dalej podążyć do­liną rzeczki Abudelauri na wschód. Wzdłuż trasy leżą „wędrują­ce” głazy polodowcowe, których zgrupowanie rozciąga się aż do samej wsi Roszka (2000 m). We wsi szlak niebieski krzyżuje się z żółtym i przez mostek na strumieniu Abudelauri, przenosi się na północny stok doliny i dalej, obniżając się, podąża na wschód. Po kilku kilometrach dociera do rzeki Aragwi Chewsurskiej. Rze­kę przekracza przez mały wiszący mostek, następnie wchodzi na główną drogę i prowadzi nią ok. 100 metrów na północ. Tam od drogi głównej odbija na wschód droga gruntowa, która dociera do zabudowań wsi Guli (1660 m). Z niej wspinamy się na zachód, aby po przejściu przez niewielkie zagajniki dotrzeć do domostw należących do osady Czie (1900 m). W tym miejscu dochodzimy do szlaku czarnego. Kierując się dalej na południowy-wschód, w odległości ok. 3 km od Czie, niebieski szlak wchodzi na grzbiet. Dalej prowadzi granią na wschód, przechodząc m.in. przez szczyt Likoki (2868 m), łagodnie nabierając wysokości, aby 11 kilome­trów od Czie osiągnąć wysokość bliską 3000 m. Tam szlak nie­bieski styka się z żółtym biegnącym ze Szuapcho. Niebieski szlak skręca w tym miejscu na północ, aby po kolejnych 3 kilometrach dojść do przełęczy Datwisdżwari (2676 m), przez którą prowadzi główna droga do Szatili.

  •    Czerwony szlak Dżuta – przełęcz Archotistawi – Achieli – Amga (28 km)

Ze wsi Dżuta czerwony szlak biegnie drogą gruntową, prowa­dzącą szeroką doliną wzdłuż strumienia w kierunku północno -wschodnim. W odległości ok. 4 km od Dżuty, po drugiej stronie strumienia, znajduje się posterunek policji pogranicznej. Nale­ży tu okazać paszporty. W tym miejscu można także otrzymać zezwolenie na dalszą trasę. Za posterunkiem droga przechodzi w ścieżkę i łagodnie skręca na południowy-wschód. Niecały kilo­metr dalej należy przejść przez strumień, na jego północną stro­nę, i kontynuować marsz łagodnie wznoszącą się doliną. Na wy­sokości 2400 m docieramy do zbiegu dwóch strumieni. Stamtąd w kierunku przełęczy odchodzi rzeczka Weszackali, wzdłuż któ­rej dalej, w górę doliny, podąża szlak. Na wysokości ok. 2700 m styka się z nim szlak żółty prowadzący do Roszki. Na wysokości ok. 2800 m ścieżka odbija nieco w lewo, podchodząc coraz wyżej, aż do przełęczy Archotistawi (3287 m).

Z tego miejsca szlak prowadzi początkowo prosto na wschód, wzdłuż strumienia, aby ok. 5 km dalej, na wysokości ok. 2400- 2500 m n.p.m. połączyć się ze ścieżkami prowadzącymi do Archo- ti wprost z Roszki. Tam skręca razem z rzeczką na północ i płaską doliną prowadzi dalsze 7 km do wioski Achieli. Zbiegające się tu strumienie tworzą rzekę Asa, przy korycie której szlak biegnie ko­lejne 4 km, aż do zbiegu dolin Asy i Kalotany.

  •     Żółty szlak w okolicach Roszki (most na rzece Aragwi – Roszka – przełęcz Sadzele – (17 km)

Żółty szlak z mostu na Aragwi Chewsurskiej do wsi Roszka liczy 7 km i poprowadzony jest drogą gruntową. Z osady szlak biegnie w kierunku północno-zachodnim. Podążając wzdłuż strumienia Roszki, szlak wznosi się łagodnie, wkraczając do kotli ny leżącej u podnóży przełęczy Sadzele (3056 m n.p.m.). Od wy­sokości około 2500 m zaczyna się nieco bardziej strome podejście na przełęcz. Po zachodniej stronie pasma szlak żółty dociera do czerwonego prowadzącego z Archoti do Dżuty. Trasa Roszka – Dżuta szlakiem żółtym i czerwonym jest łatwiejsza niż szlakiem niebieskim przez Czauchi, ponieważ przewyższenie na niej jest niższe o prawie 300 m, a podejście i zejście z przełęczy znacznie łatwiejsze.

  •      Zielony szlak: Orckali – Barisacho – Korsza – most na Ara­gwi – Gudani – Bacaligo – Atabe (26 km)

Szlak ten prowadzi drogą gruntową, która pozwala dotrzeć terenówką do podnóży głównego grzbietu Kaukazu. Od mostu w Orckali aż do wsi Gudani biegnie po głównej drodze przez Chewsuretię. W Gudani szlak podąża w kierunku zachodnim, a następnie północnym. Przez ok. 1 km biegnie wspólnie ze szla­kiem czarnym, a następnie się od niego odłącza i prowadzi do wsi Atabe. Stąd nieznakowanymi ścieżkami można wspiąć się na grań i przejść do leżących za nią dolin Kalotany lub Tanie.

  •       Czarny szlak: most na Aragwi – Akneli – przełęcz Sanagele – Gudani – Czie (8 km)

Czarny szlak w okolicach Gudani jest trasą przeznaczoną na jeden dzień lekkiego marszu. Razem z krótkim fragmentem nie­bieskiego szlaku (z Czie do mostu na Aragwi, ok. 4 km) tworzą pętlę długości 12 km. Przewyższenia na tej trasie nie przekraczają 600 m.

Czarny szlak rozpoczyna się z mostu na Aragwi. Następnie wznosi się zalesionym zboczem, a po kilkuset metrach łączy się z drogą Gudani – Atabe. Przez jakiś czas biegnie razem z zielonym szlakiem, a za osadą Akneli skręca na wschód w kierunku przełę­czy Sanagele (2138 m). Z przełęczy czarny szlak zawraca na połu­dnie do Gudani, za Gudani przekracza główną drogę i strumień Gudanisczala, by po 1,5 km dotrzeć do osady Czie i niebieskiego szlaku, gdzie kończy bieg.

  •       Czerwony szlak: pętla rzeka Aragwi – wsie Czirdili – Buczukura – Ukanacho – rzeka Aragwi (15 km)

Szlak rozpoczyna się na moście na rzece Aragwi, w pobliżu miejscowości Korsza. Biegnąc prosto na zachód, wzdłuż rzeczki Buczukurta, mija jednostkę wojsk pogranicznych i po kilkuset metrach dociera do kamiennego budynku, na którym oznakowa­ne jest rozejście się szlaków na dwie ścieżki. Prawa z nich prowa­dzi na zbocze po północnej stronie doliny Buczukurty, którą szlak powoli wspina się ok. 4 km na stosunkowo niewysoki grzbiet, na wysokość ok. 2000 m. Stamtąd zmierza w kierunku wsi Ukanacho (1750 m), obchodząc ją wszakże naokoło ścieżkami położonymi na zboczach powyżej osady. Za wsią, z polany znajdującej się na południowy-zachód od osady ścieżka schodzi do drogi gruntowej. Następnie dociera do osad Buczukurta i Czirdili, by powrócić do doliny Buczukurty, z której rozpoczyna się trasa. Aby przejść opi­sany szlak potrzeba jednego dnia. Łączne przewyższenie nie prze­kracza 700 m. W razie braku czasu można skrócić trasę w okoli­cach wsi Ukanacho, nie obchodząc osady naokoło, ale schodząc bezpośrednio do głównej drogi.

  •     Niebieski szlak: pętla Barisacho – szczyt Kudnisla – Barisacho (10 km)

Z mostu na rzece Aragwi przy Barisacho trasa prowadzi drogą gruntową w lewo, na grzbiet, w pobliże szczytu Kudnisla. Po dro­dze, mijamy pojedyncze domostwa. Kilka kilometrów dalej należy przejść przez zamontowaną przez pasterzy drewnianą bramę i kie­rować się w stronę grzbietu. Na wysokości 1950 m, chcąc osiągnąć szczyt Kudnisli (2090 m), należy zejść z drogi. Rozpościera się stąd wspaniała panorama gór Pszawii i Południowej Chewsuretii. Szlak polecany jest szczególnie osobom, które ze względu na brak czasu lub inne ograniczenia nie są w stanie wybrać się na bardziej wy­magające trasy. Istnieje nawet możliwość dojechania samochodem terenowym do samego grzbietu i ograniczenia pieszej wędrówki do niecałych 200 metrów wzwyż. Z wysokości ok. 1900 m schodzi do Barisacho alternatywna trasa, poprowadzona przez las.

  •     Zielony szlak w Pszawii: Orckali – Tchiliana – Szuapcho – Muko – Ukanapszawi (19 km)

Szlak biegnie drogą gruntową wzdłuż rzeki Aragwi Pszawskiej. Droga ta pozwala dotrzeć samochodem terenowym aż do Ukanapszawi. Z zielonego szlaku odchodzą ścieżki prowadzące na główny grzbiet Kaukazu: żółte znaki z osad Szuapcho i Muko oraz nieoznakowana ścieżka z Ukanapszawi.

  •     Czarny szlak Tchiliana – Cabaurta (10 km)

Po przejściu mostu na Aragwi Pszawskiej w wiosce Tchilia­na, szlak wchodzi na strome zbocze i osiąga wysokość 1950 m Stamtąd skręca na wschód, dalej wznosząc się lekko aż do punk­tu Iremtkalo (2222 m). Od tego miejsca nie wchodzi on wyżej na grań, ale utrzymując wysokość, prowadząc na południowe zbocza lokalnego masywu. Po kilku kilometrach dołącza do żółtego szla­ku w osadzie Cabaurta (2000 m). Czarny szlak, razem z fragmen­tami szlaków: żółtego Cabaurta – Szuapcho i zielonego Szuapcho – Tchiliana, tworzy piętnastokilometrowy krąg, z przewyższe­niem ok. 1000 m. Jest to trasa na jednodniową, dosyć wymagającą wycieczkę.

  •     Żółty szlak: Szuapcho – Cabaurta – Ckarosmta – złączenie z niebieskim szlakiem na grzbiecie Aprao (15 km)

Ze wsi Szuapcho szlak wchodzi na stromy grzbiet, po 3 km osiągając osadę Cabaurta. Na tym odcinku pokonujemy 700 m przewyższenia, z 1300 na 2000 m n.p.m. Po ok. sześciu kilome­trach osiągamy szczyt Ckarosmta (3036 m). Tu grań wyrównuje się, a kolejne kilometry, aż do połączenia z niebieskim szlakiem, przechodzimy po niemal płaskim grzbiecie, nie schodząc poniżej 2900 m.

  •     Żółty szlak: Muko – Matura – okolice grzbietu Borola (nie­bieski szlak) (14 km).

Ten szlak umożliwia nam wyjście z wiosek Pszawii na główną grań Kaukazu oznaczoną szlakiem niebieskim. Szlak żółty roz­poczyna się w okolicy osady Muko, wchodząc do doliny rzeczki Maturchewi. Szlak kilkukrotnie przechodzi z jednej strony stru­mienia na drugą. Mostki, po których można przejść są prowizo­ryczne, często niszczone przez wiosenne roztopy. Po 5 km szlak dociera do okolic małej osady Matura. Tam zaczyna wchodzić na grzbiet po wschodniej stronie strumienia, docierając w okolice miejscowego chati (ok. 1700 m) Prowadząc dalej, okrąża masyw od północy, powoli nabierając wysokości. Osiągnąwszy wysokość ok. 2100 m przestaje się wznosić i kontynuuje bieg w kierunku wschodnim, wzdłuż strumienia Boriloschewi. Po kilku kilome­trach dociera do podnóży głównej grani Kaukazu Wielkiego. Tam przechodzi przez strumień Boriloschewi, rozpoczynając strome siedmiusetmetrowe podejście na grzbiet, gdzie na wysokości ok. 2900 m dochodzi do niebieskiego szlaku.

  •     Niebieski szlak: przełęcz Datwisdżwari – Czanczaki – Bo­rola – przełęcz Andaki (19 km)

Trasa szlaku rozpoczyna się na przełęczy Datwisdżwari (2676 m), skąd główną drogą podąża w kierunku wschodnim, w dół doliny rzeki Argun, do wysokości 2500 m. Stamtąd droga biegnie na północ do Szatili, natomiast niebieski szlak przecina strumień i idzie na wschód, wspinając się ścieżką na przełęcz Cubrowani (in. Czanczaki, 2855 m). Z przełęczy ponownie schodzi do wysokości 2500 m n.p.m., do rzeczki Czanczakisckali, gdzie styka się z żółtym szlakiem prowadzącym do Chachabo. Niebie­ski szlak skręca dalej na południe, wspinając się na główną grań Kaukazu. Po osiągnięciu wysokości ok. 3000 m biegnie grzbie­tem w kierunku południowo-wschodnim, przechodząc przez szczyt Czanczakismta (3024 m) i rozległą Borolę (2954 m), mi­jając odbicie żółtego szlaku do wsi Muko w Pszawii. Dalej sty­ka się z pasmem Saorbisgori, którym, nieoznakowaną ścieżką prowadzącą na południe, można dojść do Ukanapszawi. Wreszcie, po ok. 13 km od wejścia na grań przy Czanczaki, szlak dociera do przełęczy Andaki (2887 m). Stąd można zejść na północ do doliny Andaki i wsi Muco oraz Szatili lub na wschód przez okolice góry Borbalo do Tuszetii.

  •      Zielony szlak: przełęcz Andaki — osada Arczilo – osada An­daki – Ardoti – okolice Muco (25 km)

Z okolic przełęczy Andaki szlak zielony schodzi z grzbietu, w kierunku północnym, do wysokości 2700 m n.p.m. Następnie skręca na wschód i ok. 300 m poniżej dociera do strumienia Boriloschewi. Przecina strumień i ponownie kieruje się na północ, wspinając się ponownie na wysokość 2700 m Stamtąd prowadzi w kierunku północnym, osiągając zbieg dwóch większych stru­mieni na wysokości ok. 2100 m. Następnie biegnie płaskim dnem doliny, wzdłuż strumienia, około 6 km, aby dotrzeć do pozosta­łości wsi Arczilo (1880 m). Za Arczilo mija kolejno osadę Anda­ki, połączenie z czarnym szlakiem (prowadzącym na wschód na grzbiet Chidotani), a następnie z żółtym szlakiem (na zachód do Chachabo i Czanczaki). Wreszcie dociera do historycznej wsi Ar­doti. Tu drogą gruntową, po ok. 4 km, dociera do mostu i poste­runku policji granicznej, niedaleko wsi Muco. Tam kończy swój bieg stykając się ze szlakiem czerwonym. Na całej trasie od Muco do przełęczy Andaki szlak wielokrotnie przechodzi strumień An­daki i jego mniejsze dopływy, wiosną przy wysokim poziomie wody droga może być utrudniona.

  •      Żółty szlak: okolice osady Ardoti – wieś Chachabo – okoli­ce góry Czanczaki (12 km)

Ta trasa prowadzi z doliny rzeki Andaki wąwozem, wzdłuż strumienia Czanczakisckali, dochodząc do niebieskiego szlaku u podnóży góry Czanczaki. Szlak rozpoczyna się około 1 kilo­metra na południe od osady Ardoti. Stamtąd wzdłuż Czanczaki­sckali biegnie na zachód, wiele razy przechodząc z jednej strony strumienia na drugą. Po 6 km dociera do Chachabo (2050 m) — wsi z kompleksem średniowiecznych wież. Za wsią szlak biegnie kolejne 6 km wzdłuż strumienia w kierunku południowo-zachod­nim, aż do wysokości 2500 m n.p.m., gdzie kończy się, docierając do szlaku niebieskiego.

  •     Czerwony szlak: przełęcz Acunta – grzbiet Chidotani – Chonisczala – Muco – Szatili – Kistani (40 km)

Szlak ten prowadzi popularną trasą z Tuszetii do Muco i Sza­tili, najciekawszych z rozsianych po Chewsuretii historycznych wsi-twierdz.

Z przełęczy Acunta (3519 m) szlak biegnie stromą serpentyną po zboczu z łupkowych skał, schodząc do wysokości ok. 3000 m., do małego strumienia Charochisckali. Stamtąd prowadzi na za­chód, wchodząc na zbocze grzbietu Chidotani. Przez kilka kilo­metrów podąża wzdłuż grzbietu, docierając do małego wypłaszczenia na wysokości ok. 2500 m n.p.m. Tam czerwony szlak styka się ze szlakiem czarnym. Stąd rozpoczyna się też zejście z grzbietu Chidotani – dalej czerwonym szlakiem na północ lub czarnym na północny zachód. Szlak czerwony prowadzi przez las w kierunku północnym, nad brzeg strumienia Chonisckali. Dalej drogą grun­tową, wzdłuż strumienia, prowadzi na północ, przez osadę Cho­nisczala i dociera do miejsca, w którym strumień łączy się z rzeką Andaki. Tam znajduje się posterunek policji granicznej, gdzie na­leży okazać paszporty.

Kontynuując marsz w kierunku północnym po ok. 1 km do­cieramy do wsi Muco, z imponującym kompleksem kamiennych wież. Jest to jeden z największych zabytków chewsurskiej ar­chitektury. Zamieszkała do początków XX w. twierdza jest dziś opuszczona, ale w okolicznych domostwach żyją nieliczne ro­dziny. Warto poświęcić godzinę na zejście ze szlaku, by zwiedzić twierdzę, okoliczne cmentarzyska i kamienne ołtarze.

10 km na północ od Muco, blisko granicy z Czeczenią, stru­mień Andaki zbiega się z rzeką Argun. W pobliżu tego miejsca znajdują się grobowce Anatori — pozostałości po wsi, której mieszkańcy wymarli w XIX w. podczas epidemii. Szlak skręca w tym miejscu na południowy-zachód, wchodząc do doliny Ar- gunu. Mija charakterystyczne, szarobłękitne formacje skalne na północnym brzegu Argunu i po 2 km dociera do Szatili — najwięk­szej i najlepiej zachowanej wsi Północnej Chewsuretii.

Szatilski kompleks kilkudziesięciu kamiennych wież zo­stał zbudowany nad brzegiem Argunu jeszcze w średniowieczu. Wieże tworzą jednolitą całość, są połączone systemem tarasów, przejść, drewnianych schodków, tak że można przemieszczać się z jednego budynku do drugiego bez wychodzenia na zewnątrz. Je­dyna ścieżka prowadząca do wsi wchodzi w środek tego skalnego labiryntu. Dziś wieże służą jedynie jako miejsca kwaterunku tu­rystów, bo tubylcy mieszkają w domach tzw. nowego Szatili, ulo­kowanego tuż za historyczną twierdzą. Jako jedyna miejscowość w Północnej Chewsuretii Szatili posiada relatywnie dużą liczbę mieszkańców (ok. 100 osób w sezonie letnim). Mała elektrownia wodna zapewnia tu prąd, jest też zasięg telefonii komórkowej Magti, można kupić artykuły pierwszej potrzeby. Przynajmniej dwa razy w tygodniu kursuje marszrutka do Tbilisi, można też wynająć jeepa, który dowiezie nas przez przełęcz Datwisdżwari do lepiej skomunikowanych miejscowości.

Czerwony szlak z Szatili biegnie w kierunku południowo-za­chodnim wzdłuż głównej drogi, docierając po 15 km do pozosta­łości wsi Kistani. Na zachód od drogi widać dwie wieże oraz ruiny większego kompleksu, będące pozostałościami po ludnej niegdyś wsi.

  •     Czarny szlak: grzbiet Chidotani — dolina rzeki Andaki (4 km).

Czarny szlak pozwala na zejście z grzbietu Chidotani na za­chód, wprost do doliny Andaki. Jest nieco trudniejszy niż szlak czerwony, ale wart odwiedzin, ponieważ skraca drogę do osady Ardoti, zbudowaną z zabytkowych, kamiennych wież. Ponadto czarny szlak jest skrótem dla tych, którzy z okolic Acunty chcą iść do Pszawii lub środkowej Chewsuretii.

Oprócz oznakowanych w 2012 r. trzystu kilometrów szla­ków góry Chewsuretii oferują też wiele innych interesujących tras, m.in.: planowany czerwony szlak z doliny Asy na przełęcz Kalotana (2978 m) oraz dalej na wschód do Kistani (26 km) głów­ną granią Kaukazu. Trasa ta łączy oznakowane już dwa fragmenty czerwonego szlaku w całość pozwalającą przejść całą Chewsure- tię ze wschodu na zachód. Inna planowana trasa to przedłużenie zielonego szlaku ze wsi Atabe w środkowej Chewsuretii na pół­noc. Główną granią Kaukazu w dolinę Tanie, z wysokogórskim jeziorem o tej samej nazwie, a stamtąd przez przełęcz Isartsgele (3486 m) do Szatili. Popularna jest też trasa prowadząca ze wsi Roszka na północ do doliny Archoti przez przełęcz Archotisgele (2968 m)

informacja wzięta z „Kaukaskie ścieśki Chewsuretia”

 

 

Bookmark the permalink.

Comments are closed