Wierzenia Chewsurow

Chewsurski system wierzeń jest symbiozą pogaństwa i chrze­ścijaństwa. Występujący w nim politeizm dowodzi, że Chewsurowie posługiwali się pradawnymi wyobrażeniami od nie­pamiętnych czasów. Wierzyli w bóstwa nieba i chmur, wojny, zbójnictwa, łowów i płodności. Czcili ich ziemskie świątynie, zwane dżwar<bati (krzyż-ikona), święte miejsca, wąwozy i stru­mienie, stawiane ku ich czci ołtarze.

Chewsurska poezja

Chewsuretia jest ojczyzną poezji ludowej o czystości po­równywalnej z klasyczną. W chewsurskiej poezji znajdują odzwierciedlenie wszystkie aspekty życia codziennego. W wier­szach zawarta jest wiedza o najdawniejszej historii tego regionu. Tworzą one prawdziwą kronikę artystyczną, której wartość poznawczo-estetyczna świadczy o wielkim wrodzonym talencie ich twórców. Wierszem czczono narodziny Chewsura i wierszem żegnano go, gdy udawał się na wieczny odpoczynek.

Scorproba w Chewsuretii

Archaiczne tradycje Chewsuretii jeszcze do połowy XX wieku dopuszczały niezwykłą formę relacji damsko-męskiej, która jest dziś znana pod nazwą scorproba (także cola-dgoma – „leżenie bez ruchu”, dobil-dzmobiloba – „siostrzeństwo i braterstwo”). Na­zwa ta pochodzi od słowa scorperi (także nandauri), które oznacza podobnego duchem i sercem – ukochaną osobę, której nie wolno poślubić.

Rolnictwo w Chewsuretii

Chewsurowie opanowali pasterstwo lepiej niż uprawę ziemi. Jedną z przyczyn jest ukształtowanie terenu, które nie po­zwala na zebranie plonów wystarczających na cały rok. Dlatego w chewsurskich wioskach zawsze ważna była kwestia kontaktów handlowych z mieszkańcami nizin. Jeśli Chewsurowie chcieli mieć chleb, nie mogli obejść się bez Tbilisi i innych miast w do­linie.